Bên cạnh các chương trình định cư diện đầu tư (Golden Visa) vốn đòi hỏi nguồn vốn đáng kể, vẫn tồn tại nhiều con đường khác để đạt được quốc tịch Châu Âu. Những lựa chọn này không yêu cầu một khoản đầu tư lớn, mà thay vào đó tập trung vào các mối liên hệ cá nhân như nguồn gốc gia đình, hôn nhân, hoặc thời gian cư trú hợp pháp. Dù không tốn chi phí đầu vào, các lộ trình này vẫn đòi hỏi sự kiên nhẫn và chuẩn bị kỹ lưỡng về giấy tờ.
Quốc Tịch Châu Âu Qua Dòng Máu Gia Đình (Jus Sanguinis)
Nếu bạn có cha mẹ hoặc ông bà là người Châu Âu, việc xin quốc tịch theo diện dòng máu (jus sanguinis – quyền theo huyết thống) là một trong những cách tiết kiệm nhất. Quốc tịch được truyền xuống theo dòng dõi gia đình, bất kể nơi sinh của bạn.
- Ireland: Nổi bật với chính sách cho phép bất kỳ ai có ít nhất một ông/bà sinh ra trên đảo Ireland đều có thể đăng ký quốc tịch. Không yêu cầu cư trú hay kiểm tra ngôn ngữ. Ước tính có hơn 70 triệu người trên thế giới có nguồn gốc Ireland và nhiều người đủ điều kiện mà không hề hay biết.
- Hungary: Cung cấp một trong những chương trình rộng rãi nhất. Từ năm 2010, người nước ngoài gốc Hungary có thể nhập tịch mà không cần sống tại quốc gia này, và chính phủ đã chấp thuận hơn một triệu đơn.
- Bồ Đào Nha: Công nhận con và cháu của công dân Bồ Đào Nha. Cải cách luật quốc tịch năm 2026 vẫn giữ nguyên các lộ trình này, mặc dù việc xin quốc tịch qua ông bà yêu cầu trình độ tiếng Bồ Đào Nha cấp A2.
- Ba Lan, Bulgaria và Latvia: Duy trì các chương trình theo diện dòng máu không giới hạn thế hệ. Trong khi đó, Lithuania thường xét đến tận đời cụ. Ba Lan yêu cầu tài liệu chứng minh dòng dõi quốc tịch rõ ràng, còn Bulgaria và Latvia tập trung hơn vào bằng chứng về nguồn gốc.
- Cộng hòa Séc và Slovakia: Từ năm 2019, con và cháu của cựu công dân Séc hoặc Tiệp Khắc có thể xin quốc tịch Séc mà không cần thi ngôn ngữ hoặc yêu cầu cư trú. Điều luật sửa đổi năm 2022 của Slovakia mở rộng đến cụ của công dân Tiệp Khắc sinh trên lãnh thổ Slovakia, cũng không cần kiểm tra ngôn ngữ, dù ứng viên thường cần có giấy phép cư trú Slovakia.
- Ý: Từng là quốc gia hào phóng nhất khi công nhận dòng máu không giới hạn thế hệ. Tuy nhiên, điều này đã kết thúc vào năm 2025. Luật mới giới hạn sự công nhận đối với những người có cha hoặc ông bà Ý giữ quốc tịch Ý độc quyền, hoặc cha mẹ sống ở Ý ít nhất hai năm liên tục sau khi có quốc tịch và trước khi ứng viên ra đời. Tòa án Hiến pháp Ý đã giữ nguyên quy định này vào tháng 3 năm 2026.
Để tận dụng con đường này, bạn cần xây dựng cây phả hệ với các giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, giấy chứng tử, thường phải được công chứng và dịch thuật. Quá trình này có thể mất nhiều năm, nhưng phần thưởng là một tấm hộ chiếu với chi phí hành chính thay vì một khoản đầu tư hàng trăm ngàn euro.
Khôi Phục Quốc Tịch Đã Mất Hoặc Nhận Qua Hôn Nhân
Khôi phục quốc tịch đã mất
Một số quốc gia Châu Âu cho phép con cháu của những người đã mất hoặc bị tước quốc tịch do các lý do chính trị, chủng tộc, hoặc tôn giáo, khôi phục lại quốc tịch mà không tốn chi phí, và thường không có yêu cầu cư trú hay ngôn ngữ.
- Đức: Theo Điều 116(2) của Luật Cơ bản và Mục 15 của Luật Quốc tịch, con cháu của những người bị mất hoặc bị từ chối quốc tịch Đức vì lý do chính trị, chủng tộc, hoặc tôn giáo từ tháng 1/1933 đến tháng 5/1945 có thể khôi phục lại. Một luật năm 2021 cũng cho phép những người bị loại trừ bởi các quy tắc trước năm 1975 (không cho phép phụ nữ Đức truyền quốc tịch) và con cháu của họ khôi phục quốc tịch bằng tuyên bố mà không yêu cầu cư trú hay ngôn ngữ, với thời hạn nộp hồ sơ đến ngày 19/8/2031.
- Áo: Mở một lộ trình tương tự vào tháng 9/2020 (Mục 58c luật quốc tịch), cho phép con cháu trực hệ của những người chạy trốn khỏi sự đàn áp của Đức Quốc xã trước ngày 15/5/1955 có được quốc tịch Áo mà không phải từ bỏ quốc tịch hiện tại.
- Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha: Các chương trình khôi phục quốc tịch liên quan đến Đạo luật Ký ức Dân chủ của Tây Ban Nha (dành cho con cháu những người lưu vong thời Nội chiến và Franco) đã đóng cửa vào tháng 10/2025. Chương trình gốc Sephardic của Tây Ban Nha đã đóng năm 2019, và Bồ Đào Nha cũng bãi bỏ lộ trình gốc Sephardic của mình trong cải cách năm 2026.
Điều quan trọng là phải xác nhận tình trạng hiện tại của các chương trình này trước khi lên kế hoạch, vì các cửa sổ nộp hồ sơ có thể đã đóng.
Nhận quốc tịch qua hôn nhân
Kết hôn với công dân EU không tự động cấp cho bạn hộ chiếu, nhưng nó rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi để nhập tịch. Hầu hết các nước thành viên EU đều giảm thời gian nhập tịch cho vợ/chồng, và một số quốc gia còn giảm rất nhiều.
- Tây Ban Nha: Nhanh nhất. Nếu bạn kết hôn với công dân Tây Ban Nha, bạn có thể nộp đơn xin nhập tịch chỉ sau một năm cư trú hợp pháp tại Tây Ban Nha, so với mười năm đối với hầu hết các ứng viên khác.
- Đức: Giảm yêu cầu tiêu chuẩn từ năm xuống ba năm cho vợ/chồng của công dân Đức, với điều kiện cuộc hôn nhân đã kéo dài ít nhất hai năm.
- Ireland: Yêu cầu ba năm hôn nhân cộng với ba năm cư trú đủ điều kiện trên đảo.
Ở hầu hết các quốc gia, hôn nhân rút ngắn yêu cầu cư trú chứ không loại bỏ hoàn toàn. Bạn thường vẫn phải sống ở quốc gia đó, và các cơ quan nhập cư sẽ xem xét kỹ lưỡng các đơn xin dựa trên hôn nhân để loại bỏ các trường hợp lợi dụng. Một số quốc gia loại bỏ hoàn toàn yêu cầu cư trú, trong đó Bồ Đào Nha có yêu cầu ít nhất: vợ/chồng hoặc đối tác được công nhận của công dân Bồ Đào Nha có thể có quốc tịch sau ba năm chung sống mà không cần phải sống ở Bồ Đào Nha, mặc dù cải cách năm 2026 đã siết chặt yêu cầu chứng minh mối liên hệ thực sự với quốc gia này. Ý cũng cho phép vợ/chồng nộp đơn từ nước ngoài sau ba năm kết hôn (giảm một nửa nếu có con), nhưng yêu cầu trình độ tiếng Ý cấp B1.
Quốc Tịch Châu Âu Qua Cư Trú Hợp Pháp Và Nơi Sinh
Nhập tịch theo diện cư trú hợp pháp
Bạn có thể nhập tịch chỉ dựa vào việc cư trú đủ lâu tại một quốc gia EU bằng giấy phép cư trú thông thường (từ làm việc, học tập đến đoàn tụ gia đình).
- Ireland: Yêu cầu năm năm cư trú đủ điều kiện trong chín năm trước đó, không kiểm tra ngôn ngữ, làm cho đây trở thành một trong những lộ trình dễ tiếp cận hơn ở Châu Âu.
- Đức: Đặt ra ngưỡng năm năm, giảm từ tám năm vào năm 2024, mặc dù yêu cầu trình độ tiếng Đức B1 và một bài kiểm tra quốc tịch.
- Tây Ban Nha: Vận hành hệ thống hai cấp độ. Công dân các nước Ibero-Mỹ, Andorra, Philippines, Guinea Xích Đạo, Bồ Đào Nha và người gốc Sephardic có thể nhập tịch chỉ sau hai năm cư trú, trong khi những người khác phải chờ mười năm.
Thời gian nhập tịch đang thay đổi và thường không có lợi cho các ứng viên. Bồ Đào Nha, từ lâu là chuẩn mực năm năm, đã mở rộng yêu cầu vào tháng 5/2026 lên bảy năm cho công dân EU và các nước nói tiếng Bồ Đào Nha, và mười năm cho những người khác; thời gian cư trú chỉ tính từ ngày giấy phép cư trú của bạn được cấp. Các đơn nộp trước ngày luật có hiệu lực (19/5/2026) vẫn áp dụng quy tắc năm năm cũ. Bài học là phải xác nhận quy tắc hiện hành của một quốc gia.
Để biết thêm về các chương trình định cư Châu Âu diện đầu tư, anh chị có thể tìm hiểu thêm thông tin trên website của IMM Group.
Nhận quốc tịch theo nơi sinh (Jus Soli)
Lộ trình cuối cùng là điều bạn không thể chọn, nhưng bạn có thể đã sở hữu mà không nhận ra. Một số quốc gia EU cấp quốc tịch dựa trên nơi sinh, thường có điều kiện về việc cha mẹ cư trú hợp pháp chứ không tự động.
- Đức: Cấp quốc tịch khi sinh cho trẻ em sinh ra tại quốc gia này nếu một trong hai cha mẹ đã sống hợp pháp ở đó ít nhất năm năm và có quyền cư trú vĩnh viễn.
- Pháp: Áp dụng “jus soli kép” (quyền theo đất đai): Một đứa trẻ sinh ra ở Pháp có cha mẹ cũng sinh ra ở Pháp sẽ tự động là công dân Pháp, và trẻ em sinh ra ở Pháp có cha mẹ là người nước ngoài có thể có quốc tịch vào năm 18 tuổi nếu đã sống ở đó đủ lâu.
- Ý: Cho phép một người sinh ra ở Ý có cha mẹ là người nước ngoài nộp đơn xin quốc tịch từ sinh nhật thứ 18 đến 19 của họ nếu đã cư trú liên tục kể từ khi sinh.
- Tây Ban Nha: Một đứa trẻ sinh ra ở Tây Ban Nha có cha mẹ cũng sinh ra ở đó sẽ là người Tây Ban Nha theo nguồn gốc, và một đứa trẻ sinh ra ở Tây Ban Nha có cha mẹ là người nước ngoài có thể nhập tịch chỉ sau một năm cư trú hợp pháp, phù hợp với cấp độ ngắn nhất trong luật Tây Ban Nha.
- Bồ Đào Nha: Áp dụng quy tắc tương tự cho đến năm 2026, khi nâng tiêu chuẩn lên năm năm cư trú hợp pháp của một trong hai cha mẹ.
Hầu hết Châu Âu từ chối quyền công dân theo nơi sinh không điều kiện, vì vậy lộ trình này hiếm khi giúp một người trưởng thành sinh ra ở nơi khác. Điều quan trọng là cho thế hệ tiếp theo. Nếu bạn hoặc con bạn sinh ra ở một quốc gia EU, hoặc lớn lên ở đó, một yêu cầu tự động hoặc tùy chọn có thể đã tồn tại, và nó không tốn gì ngoài giấy tờ để chứng minh.
Những con đường không yêu cầu đầu tư để đạt được quốc tịch Châu Âu đều chung một điểm: chúng cấp quyền tiếp cận dựa trên một mối liên hệ đủ điều kiện chứ không phải khoản thanh toán. Trước khi xem xét visa vàng, hãy kiểm tra xem hộ chiếu Châu Âu đã nằm trong tầm với của bạn thông qua ông bà, lịch sử gia đình, hôn nhân, hay những năm bạn đã sống ở Châu Âu. Bước đầu tiên thiết thực không tốn kém: Lập sơ đồ cây gia đình hai hoặc ba thế hệ trở về trước, thu thập giấy khai sinh và xác nhận luật pháp quốc gia nào phù hợp với nguồn gốc của bạn.
Nếu quan tâm đến lộ trình định cư Châu Âu, anh chị có thể liên hệ IMM Group hoặc để lại thông tin đăng ký bên dưới. Đội ngũ tư vấn giàu kinh nghiệm của IMM sẽ hỗ trợ đánh giá khả năng thành công của hồ sơ, thẩm định dự án an toàn và xây dựng lộ trình định cư bền vững cho gia đình.
Xem thêm: Tìm hiểu thêm về Golden Visa Hy Lạp.
- Đầu tư định cư Châu Âu
- Đầu tư định cư Mỹ
- Đầu tư định cư Úc
- Đầu tư định cư Canada
- Quốc tịch các nước vùng Caribbean
- Tổng hợp các dịch vụ của IMM Group
Nguồn: Theo imidaily | Xem bài gốc
