Chương trình quốc tịch diện đầu tư (CBI) của Vanuatu đã đạt doanh thu kỷ lục trong nửa đầu năm 2026, mang lại cho ngân sách quốc gia 11,4 tỷ Vatu (khoảng 95,5 triệu USD). Thành tích này đặc biệt ấn tượng khi Vanuatu đã mất đặc quyền miễn thị thực vào Khu vực Schengen của Châu Âu vào cuối năm 2024. Đây là một trường hợp đáng chú ý, cung cấp những hiểu biết quan trọng cho các quốc gia khác có chương trình CBI, đặc biệt là các nước vùng Caribbean, trong bối cảnh mối quan hệ với Liên minh Châu Âu đang thay đổi.
Doanh thu Chương trình CBI Vanuatu tăng trưởng vượt trội
Trong sáu tháng đầu năm 2026, chương trình CBI đã trở thành nguồn thu nhập lớn nhất của Vanuatu, đóng góp khoảng 39% tổng doanh thu của chính phủ (không bao gồm các khoản tài trợ từ bên ngoài) và vượt thuế giá trị gia tăng (VAT) tới 37%. Theo báo cáo giữa năm từ Bộ Tài chính và Quản lý Kinh tế (MoFEM), kết quả này vượt mọi kỳ vọng tài chính của quốc đảo này.
Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Johnny Koanapo cũng thông báo về thặng dư hoạt động ròng 9,3 tỷ Vatu (77,9 triệu USD) trong cùng kỳ, mà không cần phát hành thêm trái phiếu mới. Chi tiêu của chính phủ chỉ đạt 20,1 tỷ Vatu, thấp hơn 14,5% so với dự báo từ tháng 1 đến tháng 6.
Sự tăng trưởng của doanh thu CBI đã được ghi nhận liên tục trong vài năm gần đây. Tỷ trọng nguồn thu từ CBI trong tổng doanh thu chính phủ đã tăng từ 21,8% trong 9 tháng đầu năm 2024, lên 30,4% trong cùng kỳ năm 2025, và đạt gần 39% vào giữa năm 2026. Với đà này, doanh thu năm 2026 dự kiến sẽ đạt khoảng 191 triệu USD, vượt xa kỷ lục 132,6 triệu USD được thiết lập vào năm 2020.
- Doanh thu nửa đầu năm 2026: 11,4 tỷ Vatu (95,5 triệu USD).
- Tỷ trọng trong tổng doanh thu chính phủ: khoảng 39%.
- Vượt thuế VAT: 37%.
- Thặng dư hoạt động ròng nửa đầu năm 2026: 9,3 tỷ Vatu (77,9 triệu USD).
- Dự kiến doanh thu cả năm 2026: Khoảng 191 triệu USD.
Sức hút của chương trình CBI giữa bối cảnh hạn chế quyền miễn thị thực
Mặc dù đạt được những con số ấn tượng về doanh thu, Vanuatu lại đối mặt với việc bị tước bỏ một số đặc quyền di chuyển quan trọng. Cụ thể, Liên minh Châu Âu đã loại bỏ Vanuatu khỏi danh sách các quốc gia được miễn thị thực Schengen vào tháng 12 năm 2024 – đây là lần đầu tiên một quốc gia thứ ba bị rút khỏi danh sách miễn visa của EU. Trước đó, Anh cũng đã áp đặt yêu cầu thị thực đối với công dân Vanuatu từ tháng 7 năm 2023. Ngay cả thỏa thuận Nakamal với Úc vào tháng 6 năm 2026 cũng chỉ mang lại một cam kết di chuyển không xác định, thay vì quyền miễn thị thực rõ ràng.
Điểm đáng chú ý là doanh thu từ chương trình quốc tịch diện đầu tư của Vanuatu lại tăng lên theo hướng ngược lại với tiện ích của hộ chiếu. Manpreet Kataria, Giám đốc điều hành của Alpha Immigration Associates, nhận định rằng nhu cầu đầu tư định cư không biến mất mà đã dịch chuyển. Ông phân tích rằng việc Vanuatu mất đi đặc quyền miễn visa EU vào năm 2024 nhưng vẫn có “nửa năm tốt nhất từ trước đến nay” cho thấy “nhu cầu không chết đi vì hạn chế đi lại mà đã dịch chuyển”.
Theo ông Kataria, những bất ổn toàn cầu khiến khách hàng mong muốn có hộ chiếu thứ hai như một “kế hoạch B” trong vài tuần. Các chương trình có thể đáp ứng tốc độ này sẽ thu hút được nhà đầu tư. Vanuatu, với mức đóng góp tối thiểu 130.000 USD cho một người nộp đơn duy nhất và thời gian xử lý hồ sơ chỉ trong vài tuần, đã chứng minh được sức hút của mình. Điều này hoàn toàn trái ngược với các quốc gia Caribbean, vốn đang được Ủy ban Châu Âu yêu cầu loại bỏ dần các chương trình tương tự trước ngày 1 tháng 6 năm 2028 để tránh bị đình chỉ Schengen. Vanuatu, theo Kataria, “không còn gì để Brussels lấy đi nữa.”
Quan ngại từ IMF về tính minh bạch của chương trình
Tuy nhiên, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã đưa ra những quan ngại về tính minh bạch và quản trị của chương trình CBI tại Vanuatu. Trong báo cáo Điều IV năm 2025, IMF cảnh báo rằng sự tăng vọt doanh thu trong nửa đầu năm 2025 có thể phản ánh những thay đổi trong chương trình, bao gồm việc sử dụng hệ thống quản lý tài chính của chính phủ để lập hóa đơn. IMF cho rằng việc xác minh liệu các khoản thu thực tế có khớp với hóa đơn hay không vẫn còn cần được kiểm chứng.
IMF đã không công bố thêm bất kỳ báo cáo tiếp theo nào để làm rõ vấn đề này. Các Giám đốc điều hành của Quỹ đã coi tính bền vững của chương trình CBI là một điểm yếu nội tại và thúc giục chính quyền Vanuatu tăng cường quản trị và tính minh bạch. Kể từ đó, Hội đồng Bộ trưởng đã xem xét báo cáo của Ủy ban Điều tra về Ủy ban Quốc tịch, chỉ đạo các cơ quan hành động theo các khuyến nghị tại Phần 1 của báo cáo vào ngày 6 tháng 2.
Tóm lại, thành công của chương trình Quốc tịch diện đầu tư Vanuatu trong việc duy trì và thậm chí tăng trưởng doanh thu bất chấp việc mất quyền miễn thị thực Châu Âu cho thấy một xu hướng mới: các yếu tố như tốc độ xử lý, chi phí hợp lý và nhu cầu về “kế hoạch B” có thể vượt trội so với các đặc quyền di chuyển. Đây là bài học quan trọng cho các chương trình đầu tư định cư khác trên thế giới.
Nếu quan tâm đến lộ trình định cư Châu Âu, anh chị có thể liên hệ IMM Group hoặc để lại thông tin đăng ký bên dưới. Đội ngũ tư vấn giàu kinh nghiệm của IMM sẽ hỗ trợ đánh giá khả năng thành công của hồ sơ, thẩm định dự án an toàn và xây dựng lộ trình định cư bền vững cho gia đình.Xem thêm:
Quốc tịch các nước vùng Caribbean
Tổng hợp các dịch vụ của IMM Group Tìm hiểu thêm về thường trú nhân Hy Lạp.
Nguồn: Theo imidaily | Xem bài gốc
