Sở hữu quốc tịch thứ hai: Quyền lợi đi kèm với trách nhiệm
Việc sở hữu một tấm hộ chiếu thứ hai hay quốc tịch bổ sung ngày càng trở thành mục tiêu của nhiều gia đình Việt Nam, mở ra cánh cửa đến những cơ hội toàn cầu về học tập, kinh doanh và tự do đi lại. Tuy nhiên, đằng sau những quyền lợi hấp dẫn đó là những quy tắc và nghĩa vụ pháp lý mà không ít người chỉ nhận ra khi đã quá muộn. Trong bối cảnh các chương trình định cư châu Âu ngày càng được quan tâm, việc tìm hiểu kỹ lưỡng những khía cạnh này là vô cùng cần thiết để đảm bảo một hành trình định cư bền vững.
Quốc tịch theo huyết thống và các giới hạn quan trọng
Nhiều người tin rằng quyền công dân theo huyết thống là một quyền lợi bẩm sinh và vĩnh viễn. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều quốc gia áp dụng các quy định nghiêm ngặt về thời hạn và giới hạn thế hệ. Ví dụ, Ý đã ban hành Luật 74/2025, quy định con cháu chỉ có thể giữ lộ trình rộng rãi thông qua tổ tiên Ý nếu đã nộp đơn, nhận được thông báo cuộc hẹn hoặc có yêu cầu tại tòa án trước 23:59 ngày 27 tháng 3 năm 2025. Tương tự, để có quốc tịch Ireland qua ông bà, tên của bạn phải được ghi vào Sổ đăng ký khai sinh ở nước ngoài. Nếu cha mẹ không có tên trong sổ khi con cái sinh ra, đứa trẻ sẽ không có quyền lợi này.
Giới hạn thế hệ cũng là một yếu tố quan trọng. Ý hiện chỉ công nhận quyền công dân theo huyết thống chủ yếu khi cha hoặc ông bà chỉ mang quốc tịch Ý, hoặc khi cha mẹ đã sống ở Ý ít nhất hai năm liên tục sau khi có quốc tịch Ý và trước khi người nộp đơn ra đời. Ireland cho phép yêu cầu thông qua ông bà, và qua cụ kỵ chỉ khi cha mẹ bạn đã đăng ký trước khi bạn sinh ra. Slovakia và Bulgaria giới hạn đến thế hệ thứ ba. Ngược lại, Canada đã bỏ giới hạn thế hệ đầu tiên theo Đạo luật C-3 vào tháng 12 năm 2025, cho phép cha mẹ Canada truyền quốc tịch vượt quá thế hệ đầu tiên, dù có điều kiện về thời gian sinh sống tại Canada của cha mẹ.
Nghĩa vụ và hệ quả pháp lý của việc sở hữu nhiều quốc tịch
- Từ bỏ quốc tịch hiện tại: Một số quốc gia không cho phép song tịch. Áo yêu cầu người nộp đơn phải thực hiện mọi bước để từ bỏ quốc tịch hiện có, trừ khi được cấp phép đặc biệt. Ấn Độ và Singapore không công nhận song tịch, nên việc có hộ chiếu của các nước này đồng nghĩa với việc từ bỏ quốc tịch hiện có.
- Tự động mất quốc tịch gốc: Ngay cả khi không có ý định từ bỏ, một số quốc gia sẽ tự động tước đi quốc tịch của bạn ngay khi bạn có quốc tịch khác. Ví dụ, theo Điều 9 Luật Quốc tịch của Trung Quốc, một công dân Trung Quốc định cư ở nước ngoài và tự nguyện có quốc tịch nước ngoài sẽ tự động mất quốc tịch Trung Quốc. Điều 11 của Nhật Bản cũng quy định tương tự.
- Nghĩa vụ quân sự: Quốc tịch bạn thừa hưởng hoặc có được có thể đi kèm với nghĩa vụ quân sự. Hàn Quốc là ví dụ điển hình, mọi công dân nam đều phải chịu nghĩa vụ quân sự. Nam giới song tịch phải từ bỏ quốc tịch Hàn Quốc trước ngày 31 tháng 3 năm anh ta 18 tuổi, nếu không sẽ khó từ bỏ cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ. Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và Israel cũng có thể gọi công dân nhập ngũ trong một số trường hợp.
- Thay đổi tên pháp lý: Một quốc tịch mới có thể yêu cầu bạn sử dụng một cách viết hoặc cấu trúc tên khác với các tài liệu hiện có. Các cơ quan cấp phép sẽ quyết định cách chuyển ngữ tên, và tên không khớp trên các giấy tờ khác nhau có thể gây ra rắc rối pháp lý và giao dịch.
Gánh nặng thuế và rủi ro mất quốc tịch
- Thuế trên thu nhập toàn cầu: Hầu hết các quốc gia đánh thuế dựa trên nơi cư trú. Tuy nhiên, Hoa Kỳ đánh thuế công dân của mình trên thu nhập toàn cầu bất kể họ sống ở đâu, là một trong hai quốc gia (cùng với Eritrea) áp dụng thuế thu nhập dựa trên quốc tịch.
- Thuế xuất cảnh: Từ bỏ quốc tịch hoặc thường trú dài hạn có thể kích hoạt thuế xuất cảnh, được tính như thể bạn đã bán tất cả tài sản. Hoa Kỳ đánh thuế người rời bỏ quốc tịch đủ điều kiện trên các khoản lãi chưa thực hiện trên toàn thế giới, với giá trị ròng từ 2 triệu USD hoặc thu nhập thuế trung bình cao. Canada và Hà Lan cũng có các loại thuế tương tự khi bạn không còn là cư dân thuế hoặc di cư.
- Thuế thừa kế: Nơi tài sản của bạn bị đánh thuế sau khi qua đời có thể phụ thuộc vào quốc tịch hoặc mối liên hệ lâu dài của bạn. Hoa Kỳ đánh thuế toàn bộ tài sản của công dân bất kể nơi cư trú với mức miễn trừ và thuế suất nhất định. Vương quốc Anh đã thay thế quy tắc liên quan đến nơi cư trú bằng thời gian cư trú dài hạn cho thuế thừa kế vào ngày 6 tháng 4 năm 2025.
- Quốc tịch bị mất hiệu lực ngầm: Một quốc tịch bạn không chính thức từ bỏ vẫn có thể bị mất nếu bạn sống ở nước ngoài và không duy trì mối liên hệ nào với quốc gia đó. Ví dụ, Đan Mạch có quy định một người sinh ra ở nước ngoài, không có mối liên hệ thực sự, sẽ tự động mất quốc tịch ở tuổi 22, trừ khi trở thành người không quốc tịch.
- Quốc tịch đầu tư có thể bị thu hồi: Quốc tịch có được thông qua đầu tư cũng có thể bị thu hồi hoặc vô hiệu hóa. Tại Liên minh Châu Âu, Tòa án Công lý Châu Âu đã ra phán quyết vào ngày 29 tháng 4 năm 2025 rằng chương trình quốc tịch đầu tư của Malta vi phạm luật EU. Malta đã bãi bỏ chương trình này. Síp cũng đã có động thái tước quốc tịch của hàng trăm người được nhập tịch theo chương trình đầu tư trước đây.
Việc sở hữu quốc tịch là một tình trạng tiếp tục tạo ra nghĩa vụ. Những nghĩa vụ gây khó khăn thường được kích hoạt bởi luật pháp, thời gian, hoặc sự ra đời của một đứa trẻ, rất lâu sau khi bạn đã có tấm hộ chiếu. Vì vậy, trước khi yêu cầu một hộ chiếu, hoặc để một quyền lợi hiện có nằm im, bạn nên hiểu rõ các hàm ý pháp lý, thuế và thừa kế đi kèm. Các quyết định định cư tốt nhất là các quyết định có đủ thông tin, đảm bảo lợi ích của gia đình trong nhiều thập kỷ tới mà không tạo ra những hậu quả không mong muốn.
Nếu quan tâm đến lộ trình định cư Châu Âu, anh chị có thể liên hệ IMM Group hoặc để lại thông tin đăng ký bên dưới. Đội ngũ tư vấn giàu kinh nghiệm của IMM sẽ hỗ trợ đánh giá khả năng thành công của hồ sơ, thẩm định dự án an toàn và xây dựng lộ trình định cư bền vững cho gia đình.
Xem thêm: Tìm hiểu thêm về thường trú nhân Hy Lạp.
- Đầu tư định cư Châu Âu
- Đầu tư định cư Mỹ
- Đầu tư định cư Úc
- Đầu tư định cư Canada
- Quốc tịch các nước vùng Caribbean
- Tổng hợp các dịch vụ của IMM Group
Nguồn: Theo imidaily | Xem bài gốc
