Đối với nhiều người, quốc tịch là một quyền lợi vĩnh viễn, nhưng thực tế không phải lúc nào cũng vậy. Có tới 22 quốc gia trên thế giới, bao gồm nhiều nước Châu Âu, nơi việc cư trú quá lâu ở nước ngoài có thể dẫn đến việc mất quốc tịch, dù bạn có được nó từ khi sinh ra, nhập tịch hay qua đầu tư. Điều này thường xảy ra mà không có cảnh báo trước, khiến nhiều người ngỡ ngàng.
Các quy định này rất đa dạng, từ việc quốc tịch tự động hết hạn vào một độ tuổi nhất định, đến việc yêu cầu thông báo hàng năm hoặc có thể bị tước quyền công dân. Đối với các chương trình định cư đầu tư, điều kiện lưu trú tối thiểu cũng có thể là yếu tố quyết định.
Quốc tịch tự động hết hạn: Các trường hợp cần lưu ý
Một số quốc gia có quy định quốc tịch sẽ tự động bị chấm dứt mà không cần bất kỳ thông báo hay quyết định chính thức nào. Đây là những trường hợp rủi ro nhất vì người dân thường chỉ phát hiện ra khi hồ sơ gia hạn hộ chiếu bị từ chối. Nổi bật nhất trong số này là các quốc gia Bắc Âu và một số nước khác:
-
Các quốc gia Bắc Âu (Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan, Iceland)
Tại 5 quốc gia này, công dân sinh ra ở nước ngoài nhưng chưa từng sinh sống trong nước sẽ mất quốc tịch vào sinh nhật thứ 22, trừ khi nộp đơn xin giữ lại. Thời gian cư trú ở các nước Bắc Âu khác có thể được miễn trừ. Điều quan trọng là phải nộp đơn trong khung thời gian quy định:
- Đan Mạch: Chấp nhận đơn từ 20 tuổi. Cư trú 3 tháng liên tiếp hoặc tổng cộng một năm tại Đan Mạch sẽ giúp duy trì quốc tịch mà không cần nộp đơn.
- Thụy Điển: Chấp nhận đơn từ 18 tuổi. Kể từ ngày 6 tháng 6 năm 2026, những quy định mới cho phép người đã mất quốc tịch theo quy tắc 22 tuổi nộp đơn xin khôi phục lại, không giới hạn thời gian.
- Na Uy: Yêu cầu 2 năm cư trú tại Na Uy hoặc 7 năm tại các nước Bắc Âu trước sinh nhật 22 tuổi. Phải nộp đơn trước sinh nhật 22.
- Phần Lan: Có cách tiếp cận linh hoạt hơn. Nộp đơn hoặc nhận hộ chiếu/thẻ căn cước Phần Lan trong độ tuổi 18-21, hoặc gửi thông báo bằng văn bản đến cơ quan ngoại giao Phần Lan, sẽ giữ được quốc tịch. Phần Lan cũng gửi thư cảnh báo cho công dân 18 tuổi.
- Iceland: Quyết định thuộc về Cục Di trú, dựa trên thời gian cư trú hoặc mức độ gắn bó của người đó với đất nước.
-
Hà Lan
Một công dân Hà Lan đồng thời sở hữu quốc tịch khác sẽ mất quốc tịch Hà Lan sau 13 năm liên tục sống bên ngoài Vương quốc và Liên minh Châu Âu. Việc gia hạn hộ chiếu hoặc thẻ căn cước Hà Lan, hoặc trở về Hà Lan/EU sống một năm, sẽ đặt lại đồng hồ tính thời gian.
-
Bỉ
Công dân Bỉ sinh ra ở nước ngoài sau năm 1967, có quốc tịch kép và chưa từng sống ở Bỉ trong độ tuổi 18-28, sẽ mất quốc tịch vào sinh nhật thứ 28. Từ năm 2018, việc nhận hộ chiếu hoặc thẻ căn cước Bỉ trong khoảng thời gian này được xem là tuyên bố giữ quốc tịch.
-
Thụy Sĩ
Trẻ em sinh ra ở nước ngoài có cha mẹ là công dân Thụy Sĩ và có quốc tịch khác sẽ mất quốc tịch Thụy Sĩ vào tuổi 25, trừ khi được đăng ký với cơ quan Thụy Sĩ hoặc tuyên bố bằng văn bản muốn giữ lại.
-
Tây Ban Nha
Người sinh ra ở nước ngoài có cha mẹ Tây Ban Nha cũng sinh ra ở nước ngoài, phải tuyên bố giữ quốc tịch Tây Ban Nha trong độ tuổi 18-21. Tòa án Tối cao Tây Ban Nha đã xác nhận việc gia hạn hộ chiếu tại lãnh sự quán trong khoảng thời gian này cũng được tính là tuyên bố.
Yêu cầu thông báo hàng năm và điều kiện tước quốc tịch
8 quốc gia, bao gồm các nước Châu Âu như Ireland, Cộng hòa Síp và Malta, có thể tước quốc tịch nếu công dân sống ở nước ngoài liên tục trong thời gian dài mà không nộp thông báo hàng năm tại lãnh sự quán để xác nhận ý định giữ quốc tịch. Thời hạn tiêu chuẩn là 7 năm, ngoại trừ Malaysia và Singapore là 5 năm.
-
Ireland
Đây là một trong những nước áp dụng quy định này một cách tích cực nhất. Quy trình thu hồi cũ của Ireland đã bị bác bỏ vào tháng 2 năm 2021 do thiếu các biện pháp bảo vệ, nhưng đã được khôi phục và có hiệu lực từ ngày 7 tháng 4 năm 2025 với một quy trình mới đảm bảo tính độc lập của ủy ban điều tra.
-
Cộng hòa Síp
Quy tắc 7 năm áp dụng cho công dân nhập tịch. Một ủy ban độc lập sẽ lắng nghe các ý kiến phản đối. Vào tháng 5 năm 2026, các luật sư Síp đã báo cáo rằng Cơ quan Đăng ký Dân sự đã gửi thư cho những công dân Síp nhập tịch đang sống vĩnh viễn ở nước ngoài về quy định này. Đây cũng là điều khoản mà Cộng hòa Síp đã sử dụng để thu hồi hộ chiếu được cấp thông qua chương trình đầu tư đã bị đóng cửa của mình.
-
Malta
Malta cũng có điều khoản tương tự nhưng đã được sửa đổi vào năm 2020. Hiện tại, chỉ vắng mặt thôi chưa đủ. Chính phủ cần chứng minh rằng hành vi của người đó trong thời gian vắng mặt đã gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia của Malta, hoặc người đó là mối đe dọa đến an ninh công cộng.
Những lưu ý đặc biệt cho nhà đầu tư định cư
Các chương trình đầu tư định cư (CBI) cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng của các quy định mất quốc tịch này. Thực tế, 5 quốc gia đã và đang triển khai chương trình CBI đều áp dụng các quy tắc này cho công dân đầu tư, giống như đối với bất kỳ công dân nào khác.
- Cộng hòa Síp: Nhiều công dân nhập tịch thông qua chương trình đầu tư trước đây vẫn có thể chịu ảnh hưởng từ quy tắc 7 năm.
- Malta: Công dân đầu tư của Malta giờ đây được bảo vệ tốt hơn nhờ sửa đổi năm 2020, yêu cầu phải có bằng chứng về hành vi gây hại chứ không chỉ đơn thuần là vắng mặt.
- Antigua và Barbuda: Chương trình CBI của quốc gia này quy định rằng công dân mới phải dành ít nhất 5 ngày trong nước trong 5 năm đầu tiên. Yêu cầu này dự kiến sẽ tăng lên 30 ngày (tích lũy trong 5 năm) theo dự luật mới nhất. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến việc tước quốc tịch và mất cả khoản đầu tư.
- Ai Cập: Công dân nhập tịch qua chương trình CBI có thể bị mất quốc tịch nếu không cư trú tại Ai Cập liên tục trong 2 năm trong vòng 5 năm đầu tiên, trừ khi có sự chấp thuận của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
- El Salvador: Chương trình Hộ chiếu Tự do (Freedom Passport) trị giá 1 triệu USD đi kèm với điều khoản vắng mặt 5 năm, một điều mà ít nhà đầu tư chú ý.
Để đảm bảo quyền lợi, các nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ lưỡng các điều kiện của chương trình mình tham gia, thay vì chỉ dựa vào luật quốc tịch chung. Nắm rõ các cơ chế đặt lại thời gian (ví dụ: gia hạn hộ chiếu, về nước một thời gian) và đặt lịch theo dõi các thời hạn quan trọng là vô cùng cần thiết.
Việc mất quốc tịch do sống xa quê hương là một rủi ro tiềm ẩn mà nhiều người thường bỏ qua. Dù là công dân bẩm sinh hay nhập tịch, việc hiểu rõ các quy định của từng quốc gia là vô cùng quan trọng để bảo vệ quyền lợi và tránh những hậu quả đáng tiếc. Tìm hiểu thêm về thường trú nhân Hy Lạp.
Nếu quan tâm đến lộ trình định cư Châu Âu, anh chị có thể liên hệ IMM Group hoặc để lại thông tin đăng ký bên dưới. Đội ngũ tư vấn giàu kinh nghiệm của IMM sẽ hỗ trợ đánh giá khả năng thành công của hồ sơ, thẩm định dự án an toàn và xây dựng lộ trình định cư bền vững cho gia đình.
Xem thêm:
- Đầu tư định cư Châu Âu
- Đầu tư định cư Mỹ
- Đầu tư định cư Úc
- Đầu tư định cư Canada
- Quốc tịch các nước vùng Caribbean
- Tổng hợp các dịch vụ của IMM Group
Nguồn: Theo imidaily | Xem bài gốc
