Chương trình đầu tư quốc tịch (CBI) của Vanuatu đã trải qua nhiều thay đổi đáng kể trong năm qua, đặc biệt sau khi mất đi quyền miễn thị thực vào khối Schengen của Liên minh Châu Âu (EU). Mặc dù đối mặt với những thách thức này, Vanuatu vẫn ghi nhận doanh thu kỷ lục từ chương trình, cho thấy khả năng thích nghi và sức hút riêng biệt của mình.
Thay đổi cốt lõi trong chương trình đầu tư quốc tịch Vanuatu
Vào tháng 11 năm 2022, Hội đồng Châu Âu đã chính thức đình chỉ thỏa thuận miễn thị thực với Vanuatu, có hiệu lực từ tháng 2 năm 2023, và quy định này trở thành vĩnh viễn vào tháng 2 năm 2025 theo Quy định (EU) 2025/11. Lý do chính được EU đưa ra là tỷ lệ từ chối hồ sơ cực kỳ thấp, không yêu cầu cư trú vật lý và quy trình thẩm định chưa đủ chặt chẽ trong chương trình CBI của Vanuatu.
Để khắc phục những thiếu sót này và hướng tới mục tiêu giành lại đặc quyền thị thực Châu Âu, Vanuatu đã nhanh chóng siết chặt các quy định. Một khung vận hành cập nhật chính thức có hiệu lực vào tháng 5 năm 2026, hai tháng sau khi các sửa đổi được ban hành vào ngày 19 tháng 3 năm 2026 dưới dạng Lệnh 39 và 40 năm 2026. Cột mốc này đánh dấu sự chấm dứt của việc xử lý hộ chiếu từ xa thông qua các đại lý ủy quyền không được phép.
Theo các quy tắc mới, mọi đơn đăng ký hiện được chuyển trực tiếp qua một quy trình tập trung, dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Ủy ban Quốc tịch Vanuatu, nhằm tăng cường tính minh bạch và an ninh cho chương trình.
Doanh thu kỷ lục và lý do duy trì sức hút
Bất chấp các giao thức an ninh nghiêm ngặt mới và việc mất đi quyền miễn thị thực Châu Âu, chương trình CBI của Vanuatu vẫn đạt được mức tăng trưởng doanh thu mạnh mẽ. Theo báo cáo giữa năm của Bộ Tài chính và Quản lý Kinh tế Vanuatu, do Phó Thủ tướng Johnny Koanapo công bố trên truyền thông địa phương, chương trình đã tạo ra khoảng 95,5 triệu USD (tương đương 11,4 tỷ VT) chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026.
Dòng doanh thu duy nhất này chiếm tới 39% tổng doanh thu của chính phủ (không bao gồm quỹ tài trợ), vượt xa mọi khoản thuế trong nước và cao hơn khoảng 37% so với thuế giá trị gia tăng.
Các chuyên gia trong ngành cho rằng sự kiên cường này không phải do nhu cầu ổn định từ Châu Âu mà là do sự thay đổi về đối tượng nhà đầu tư. Nhu cầu này đã chuyển hướng sang những người tìm kiếm hộ chiếu thứ hai và ưu tiên tốc độ xử lý hơn là quyền tiếp cận Châu Âu.
Điểm mạnh của chương trình Vanuatu là vẫn cung cấp quyền miễn thị thực cho nhiều quốc gia và thời gian xử lý chỉ mất vài tuần, nhanh hơn đáng kể so với các chương trình ở Caribbean. Ở khu vực Caribbean, các chương trình yêu cầu mức đầu tư tối thiểu 200.000 USD, phỏng vấn bắt buộc, sinh trắc học và yêu cầu cư trú 30 ngày.
- Doanh thu 6 tháng đầu 2026: Khoảng 95,5 triệu USD (11,4 tỷ VT)
- Tỷ lệ đóng góp ngân sách: 39% tổng doanh thu chính phủ (không kể quỹ tài trợ)
- Ưu thế: Tốc độ xử lý nhanh (vài tuần), miễn thị thực đến nhiều quốc gia
- Thay đổi quy trình: Ngừng xử lý hộ chiếu từ xa, tập trung hóa dưới Ủy ban Quốc tịch
Tuy nhiên, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo rằng sự tăng vọt doanh thu trước đây có thể phản ánh những thay đổi trong chương trình, đặc biệt là việc chuyển hướng hóa đơn qua hệ thống quản lý tài chính của chính phủ, và cần xác minh liệu các khoản thu thực tế có khớp với các hóa đơn đó hay không. Chính phủ Vanuatu cũng chưa công bố số lượng đơn đăng ký hoặc chấp thuận cho năm 2025 hoặc 2026. Dữ liệu chi tiết gần nhất là từ tháng 8 năm 2020, cho thấy 1.182 đương đơn chính theo Chương trình Hỗ trợ Phát triển (DSP) năm 2019, giảm xuống còn 376 trong bảy tháng rưỡi đầu năm 2020, và 329 theo Chương trình Đóng góp (CP) trong cùng kỳ năm 2020. Do đó, không thể xác định liệu số lượng người mua quốc tịch Vanuatu có tăng lên hay không.
Tác động của Thỏa thuận Nakamal với Australia
Vào ngày 29 tháng 6 năm 2026, Australia và Vanuatu đã ký Thỏa thuận Nakamal tại Canberra, nơi Thủ tướng Anthony Albanese và Thủ tướng Jotham Napat cam kết hợp tác về an ninh, cảnh sát và kinh tế. Tuy nhiên, điều khoản về di chuyển trong thỏa thuận này có phần hạn chế hơn so với những gì thoạt nhìn. Tìm hiểu thêm về thường trú nhân Hy Lạp.
Nguồn: Theo uglobal | Xem bài gốc
